احقیت و اولویت (لياقت و فضيلت)

در نهج البلاغه درباره اين مطلب به سه اصل استدلال شده است : وصيت و نص رسول خدا ، ديگر شايستگی اميرمؤمنان ( ع ) و اينكه جامه خلافت تنها بر اندام او راستمی‏آيد ، سوم روابط نزديك نسبی و روحی آن حضرت با رسول خدا ( ص  . (

از مساله نص صريح و حق مسلم و قطعی كه بگذريم مساله لياقت و فضيلت‏ مطرح می‏شود ، در اين زمينه نيز مكرر در نهج البلاغه سخن به ميان آمده است‏ ، در خطبه " شقشقيه " می‏فرمايد : 
" اما و الله لقد تقصمها ابن ابی‏قحافه و انه ليعلم ان محلی منها محل‏ القطب من الرحی ينحدر عنی السيل و لا يرقی الی الطير  " . به خدا سوگند كه پسر ابوقحافهخلافت را مانند پيراهنی به تن كرد در حالی كه می‏دانست آن محوری كه اين دستگاه بايد برگرد آن بچرخد من هستم . 

 احقیت و اولویت (لياقت و فضيلت)

در نهج البلاغه درباره اين مطلب به سه اصل استدلال شده است : وصيت و نص رسول خدا ، ديگر شايستگی اميرمؤمنان ( ع ) و اينكه جامه خلافت تنها بر اندام او راست می‏آيد ، سوم روابط نزديك نسبی و روحی آن حضرت با رسول خدا ( ص  . (

از مساله نص صريح و حق مسلم و قطعی كه بگذريم مساله لياقت و فضيلت‏ مطرح می‏شود ، در اين زمينه نيز مكرر در نهج البلاغه سخن به ميان آمده است‏ ، در خطبه " شقشقيه " می‏فرمايد :
" اما و الله لقد تقصمها ابن ابی‏قحافه و انه ليعلم ان محلی منها محل‏ القطب من الرحی ينحدر عنی السيل و لا يرقی الی الطير  " . به خدا سوگند كه پسر ابوقحافه خلافت را مانند پيراهنی به تن كرد در حالی كه می‏دانست آن محوری كه اين دستگاه بايد برگرد آن بچرخد من هستم .
سرچشمه‏های علم و فضيلت از كوهسار شخصيت من سرازير می‏شود و شاهباز و هم‏ انديشه بشر از رسيدن به قله عظمت من باز می‏ماند . در خطبه 195 اول مقام تسليم و ايمان خود را نسبت به رسول اكرم ( ص ( و سپس فداكاريها و مواساتهای خود را در مواقع مختلف ياد آوری می‏كند و بعد جريان وفات رسول اكرم ( ص ) را در حالی كه سرش بر سينه او بود ، و آنگاه جريان غسل دادن پيغمبر ( ص ) را به دست خود نقل می‏كند ، در حالی‏ كه فرشتگان او را در اين كار كمك می‏كردند و او زمزمه فرشتگانرا می‏شنيد و حس می‏كرد كه چگونه دسته‏ای می‏آيند و دسته‏ای می‏روند و بر پيغمبر ( ص ) درود می‏فرستند . و تا لحظه‏ای كه پيغمبر ( ص ) را در مدفن مقدسش به خاك‏
سپردند زمزمه فرشتگان يك لحظه هم از گوش علی ( ع ) قطع نگشته بود . بعد از يادآوری موقعيتهای مخصوص خود از مقام تسليم و عدم انكار ( بر خلاف‏ بعضی صحابه ديگر ) گرفته تا فداكاريهای بی‏نظير و تا قرابت خود با پيغمبر )ص ) تا جائی كه جان پيغمبر ( ص ) در دامن علی (ع ) از تن مفارقت‏ می‏كند چنين می‏فرمايد : فمن ذا احق به منی حيا و ميتا » چه كسی از من به پيغمبر در زمان‏ حيات و بعد از مرگ او سزاوارتر است ؟

منبع: سیری در نهج البلاغه،ص155